Spanje voor beginners

Voor veel Nederlanders is Spanje geen onbekend land. Menig landgenoot heeft dan ook al een bezoek gebracht aan dit fraaie mediterrane land. Dat is vooral gekomen door de ontwikkeling van het toerisme in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Hotels werden uit de grond gestampt langs de Spaanse costa’s en lokten menig zonzoeker naar de Spanje. In de afgelopen decennia is het toerisme in Spanje duidelijk veelzijdiger geworden. Menig toerist gaat niet alleen maar voor zon, zee en strand naar Spanje, maar weet het land ook te vinden voor een cultuurreis of een stedentrip. Naar schatting is ongeveer 80-85% van alle volwassen Nederlanders ooit een keer in zijn/haar leven in Spanje op bezoek geweest.

Dit is Spanje

Spanje is een land in het zuidwesten van Europa. Het land deelt samen met Portugal en Gibraltar het Iberisch schiereiland. Spanje beslaat ongeveer 80% van de oppervlakte van het schiereiland en Portugal ongeveer 20%. Een klein puntje in het zuiden van Spanje vormt de Britse enclave Gibraltar. Spanje heeft zelf ook drie exclaves: Melilla en Ceuta in Marokko en Llivia in Frankrijk. Bij Spanje behoren ook twee eilandengroepen. Ten oosten van het vasteland liggen de Balearen. Deze eilandengroep bestaat uit zes eilanden, waarvan er slechts vier bewoond zijn. Dat zijn Mallorca(Majorca), Ibiza, Menorca (Minorca) en Formentera. De eilanden Cabrera en Dragonera kennen geen permanente bewoning. Cabrera was jarenlang militair gebied. Tegenwoordig is het een beschermd natuurgebied dat je onder begeleiding van een gids kunt bezoeken.

De tweede eilandengroep ligt ten westen van de Afrika ter hoogte van Marokko en de Westelijke Sahara. Dit zijn de Canarische Eilanden. De eilanden hebben een vulkanische oorsprong en vormen samen een autonome regio binnen Spanje. Van de 13 eilanden zijn er slechts 8 bewoond. Dit zijn Tenerife, Gran Canaria, Lanzarote, Fuerteventura, La Palma, La Gomera, El Hierro en La Graciosa. De regio is met ongeveer 100 miljoen toeristen per jaar de drukstbezochte vakantieregio van Europa.

De totale oppervlakte van Spanje is 505.992 m² op basis van cijfers die door de Verenigde Naties gepubliceerd zijn. In totaal bestaat 1,04% van de totale oppervlakte uit water. Binnen Zuid-Europa is Spanje op basis van oppervlakte het grootste land. Als je kijkt naar het aantal inwoners dan is Italië groter. In Italië leven ongeveer 25% meer mensen dan in Spanje. Mocht je Turkije tot Zuid-Europa rekenen dan zou dat land Spanje op beide vlakken passeren. Omdat slechts een klein deel van Turkije binnen het continent Europa ligt wordt dit land in de regel niet tot Zuid-Europa gerekend.

Spanje grenst aan 3 zeeën. Het oostelijke deel van Spanje ligt aan de Middellandse Zee. Hier ligt ook de eilandengroep Balearen. De noordelijke kust van Spanje ligt aan de Golf van Biskaje. Deze zeeboezem is eigenlijk een deel van de Atlantische Oceaan. Het stukje noordwestelijke kust (boven Portugal) en zuidwestelijke kust (tussen Portugal en Gibraltar) ligt aan de Atlantische Oceaan. De Canarische Eilanden liggen ook in de Atlantische Oceaan.

spanje

Politiek en bestuurlijke indeling

Spanje is net als Nederland en België een constitutionele monarchie. Hierbij is er een monarch (koning of koningin) die wel bepaalde rechten en plichten heeft die onder de regering vallen, maar die niet de daadwerkelijke leiding over het land heeft. De uitvoerende macht bestaat uit de regering waarin verschillende ministers zitten en waar de premier (Presidente del Gobierno) de leiding over heeft. De wetgevende macht bestaat uit een lagerhuis (Congreso de los Diputados) en een hogerhuis (Senado). De regering is gevestigd in de hoofdstad Madrid.

Spanje bestaat uit 17 autonome regio’s en 2 autonome steden (Ceuta en Melilla). De autonome gemeenschappen hebben uiteenlopende vormen van autonomie. Zo zijn er autonome gebieden die op het gebied van belastingwetgeving, zorg, veiligheid en onderwijs soms vergaande beslissingsbevoegdheid hebben. Een mooi voorbeeld hiervan is het belastingstelsel op de Canarische Eilanden dat dermate afwijkt van het vasteland van Spanje dat de eilandengroep binnen de Europese Unie anders behandeld wordt dat de rest van Spanje. Het vrije vervoer van goederen is vanwege de lage belasting en accijnzen die op de Canarische Eilanden geheven worden niet van toepassing als je vanaf de Canarische Eilanden naar Nederland reist. Als je vanuit de Canarische Eilanden, Melilla of Ceuta naar Nederland reist dan gelden dezelfde invoerbeperkingen die van kracht zijn als wanneer je van buiten de Europese Unie naar Nederland reist. Dus maximaal 200 sigaretten en 1 liter sterke drank per volwassen reiziger. Dit geldt overigens ook als je vanuit Gibraltar of Andorra naar Spanje reist.

De autonomie is ook merkbaar in de taal. Zo wordt er in Catalonië vooral Catalaans gesproken, spreekt men in Galicië naast het Spaans ook Galicisch en in Baskenland is het Baskisch een officiële taal naast het Spaans. Voor toeristen werkt het weleens verwarrend. Want ook plaatsnamen worden in sommige regio’s op twee manieren geschreven. Soms lijkt het verschil minimaal zoals bij de stad Valencia. In het Valenciaans (Catalaans) is het València. Wat betreft uitspraak zijn er echter grotere verschillen. In het Spaans spreek je het uit als ba’lenθja en in het Valenciaans als va’ɫensia. De Spaanse badplaats Jávea heet in het Valenciaans ineens Xàbia. Voor de Baskische stad San Sebastian is het verschil nog groter. Deze gastronomische stad heet in het Baskisch Donostia. De officiële naam is dan ook een combinatie van de twee benamingen: Donostia-San Sebastián.

spanje

Geschiedenis van Spanje

Spanje werd al erg vroeg bewoond. In de buurt van Burgos zijn fossielen gevonden van de Homo antecessor. Deze mensachtige is een voorloper van de moderne mens (Homo sapiens). Dankzij ontdekkingen eind vorige eeuw weten we dat de Homo antecessor ongeveer 800.000 jaar geleden in Spanje leefde. Voor zover nu bekend waren dit de eerste inwoners van het huidige Europa. Sindsdien hebben er meerdere mensachtigen op het Iberisch schiereiland gewoond, waaronder de neanderthaler.

Voordat de Romeinen vanaf 220 voor Christus Hispania veroverden hebben er meerdere beschavingen op het schiereiland geleefd, waaronder de Feniciërs, de Grieken en de Kelten, die samen met de Iberiërs vermengd werden tot de Keltiberiërs. De verovering door de Romeinen is belangrijk geweest voor het hedendaagse Spanje. De Latijnse taal vormt de basis voor de Spaanse taal en de meeste belangrijke wegen die nu door Spanje lopen zijn oorspronkelijk door de Romeinen aangelegd. Natuurlijk zijn die oude verbindingswegen inmiddels vervangen door geasfalteerde snelwegen.

geschiedenis

Na de val van het Romeinse Rijk sloegen de Barbaren, Germanen en Visigoten hun slag. Naar verloop van tijd waren het vooral deze Visigoten die op een groot deel van het Iberische schiereiland de dienst uitmaakten. Zij legden de belangrijkste basis in Spanje voor het katholicisme. In 711 begon de inval van de Moren vanuit Noord-Afrika. Zij veroverden in rap tempo grote delen van het Iberisch schiereiland, mede door de verdeeldheid onder de Visigoten. De Moren introduceerden de islam in Spanje. Dat deden ze zonder dwang. Er heerste vrijheid van godsdienst. Toch bekeerden redelijk wat Spanjaarden zich vrijwillig tot de islam. Tijdens de Moorse periode bloeide Spanje enorm op. Granada, Sevilla en vooral Córdoba groeiden uit tot machtige wereldsteden. Al snel nadat de Moren de macht hadden genomen, begon de herovering (Reconquista). Uiteindelijk heeft het tot 1492 geduurd voordat de Moren door de Christenen verdreven waren. Tegenwoordig kun je nog veel Moorse invloeden terugvinden in de architectuur in Spanje, met name in Andalusië.

Eind vijftiende eeuw stortte Spanje zich op het ontdekkingsreizen. In het spoor van de Portugezen gingen de Spanjaarden op zoek naar nieuwe handelsroutes en nieuwe bronnen voor rijkdom. Dit leidde tot de ontdekking, verovering en uiteindelijk kolonisatie van het continent Amerika. De Spanjaarden hebben uiteindelijk het grootste deel van Midden- en Zuid-Amerika in handen gekregen. Er zijn enorme hoeveelheden waardevolle spullen, waaronder zilver en goud, vanuit Latijns-Amerika naar Spanje gebracht.

In de achttiende en negentiende eeuw hebben er de nodige machtsverschuivingen en oorlogen plaatsgevonden. Zo ontstond in 1716 het eerste Koninkrijk Spanje, hebben de Spanjaarden oorlog gevoerd tegen de Fransen en later juist met de Fransen tegen de Britten. De twintigste eeuw stond vooral in het teken van armoede en dictatuur. Na de Eerste Wereldoorlog, waarin Spanje neutraal bleef, sloeg de armoede toe. Het socialisme won terrein en uiteindelijk leidde dat tot een militaire dictatuur. Later, in 1939, werd generaal Francisco Franco de machtigste man van Spanje. Hij voerde een dictatoriaal bewind dat zorgde voor een economische en politiek isolement. Na zijn dood in 1975 werd de democratie weer in ere hersteld. Sindsdien gaat het met Spanje steeds beter, zeker nadat het land in 1986 toetrad tot de Europese Unie. De wereldwijde kredietcrisis die in 2008 uitbrak heeft Spanje economisch gezien flinke klappen gegeven. Sindsdien gaat het land stap voor stap weer vooruit.

Spanje

Toerisme

Het toerisme is het belangrijkste medicijn gebleken op het moment dat Spanje nieuwe inkomstenbronnen nodig had. Tijdens de Franco-periode ging het land op economisch gebied steeds verder achteruit terwijl buurlanden juist steeds meer opbloeiden na de Tweede Wereldoorlog. Gedurende jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw is Spanje zich gaan ontwikkelen als toeristische bestemming. De belangrijkste ingrediënten waren al aanwezig: een aangenaam mediterraan klimaat en vele kilometers aan kustlijn met een groot aantal stranden. Het enige wat eigenlijk moet gebeuren was het bouwen van hotels en het geschikt maken van de luchthavens voor het ontvangen van grotere hoeveelheden toeristen. Dat heeft met name in de jaren zeventig en tachtig geleid tot badplaatsen die zo vanaf de tekentafel uit de grond gestampt werden. Kleine vissersdorpjes werden omgetoverd tot toeristenplaatsen waarbij het beton van het hotelcomplexen het uiterlijk begon te domineren. Het gewenste effect volgde al snel. Begin jaren vijftig kwamen er nog geen miljoen buitenlandse toeristen naar Spanje. Begin jaren zestig waren het er al vijf miljoen en begin jaren zeventig werd de grens van dertig miljoen toeristen al beslecht.

massatoerisme

Aan het einde van de jaren negentig kreeg het toerisme naar Spanje een nieuwe impuls. De lowcostairlines begonnen met hun vliegticketprijzen ruim onder de tarieven van de gevestigde orde te duiken. Dat zorgde voor een enorme toename in het aantal stedentrippers dat naar Spanje kwam. Inmiddels komen er meer dan 75 miljoen buitenlandse toeristen per jaar naar Spanje voor een korte of langere vakantie. Concurrentie vanuit landen zoals Turkije, Griekenland, Italië en andere landen heeft er wel voor gezorgd dat de gemiddeld klant meer veeleisend is geworden. Het toerisme in Spanje is daardoor terecht gekomen in een evolutie, waarbij men aan een inhaalslag begonnen is om toeristen die een Spanje ontgroeid waren terug te winnen. Dat lukt deels, mede omdat de wereld steeds kleiner wordt. Men stapt tegenwoordig bijna net zo gemakkelijk in het vliegtuig naar Curacao als dat men met de bus naar de Spaanse costa’s rijdt.

Opmerkingen over deze site?

We doen ons best om de informatie op www.spanjevoorbeginners.nl zo accuraat, eerlijk en actueel mogelijk te houden. Toch kan het gebeuren dat er een foutje insluipt of er iets veranderd is wat we nog niet op deze site vermeld hebben. Opmerkingen kunnen verstuurd worden via het contactformulier op deze pagina.

Spanje